gmp haccp banner


     GMP ย่อมาจาก Good Manufacturing Practice หรือ ในกลุ่มนักวิชาการทางด้านอาหาร มักใช้ตัวเต็มว่า General Principles of Food Hygiene ซึ่งหมายถึง หลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร เป็นเกณฑ์หรือข้อกําหนดขั้นพื้นฐานที่จําเป็นในการผลิตและควบคุมเพื่อให้ผู้ผลิตปฏิบัติตาม และทําให้สามารถผลิตอาหารได้อย่างปลอดภัย โดยเน้นการป้องกัน และขจัดความเสี่ยงที่อาจจะทําให้อาหารเป็นพิษ เป็นอันตราย หรือเกิดความไม่ปลอดภัยแก่ผู้บริโภค โดยระบบประกันคุณภาพนี้ มีการปฏิบัติ และพิสูจน์แล้วจากกลุ่มนักวิชาการด้านอาหารทั่วโลก ว่าสามารถทําให้อาหารเกิดความปลอดภัย เป็นที่เชื่อถือยอมรับจากผู้บริโภค โดยอาศัยหลายปัจจัยที่เชื่อมโยงสัมพันธ์กัน หากสามารถปฏิบัติตามแนวทางที่กําหนดได้ทั้งหมด ก็จะทําให้อาหารมีคุณภาพมาตรฐาน และมีความปลอดภัยมากที่สุด

     GMP มี 2 ประเภท คือ GMP สุขลักษณะทั่วไป หรือ General GMP ซึ่งเป็นหลักเกณฑ์ที่นําไปใช้ปฏิบัติสําหรับอาหารทุกประเภท อีกประเภทหนึ่ง คือ GMP เฉพาะผลิตภัณฑ์ หรือ Specific GMP ซึ่งเป็นข้อกําหนดที่เพิ่มเติมจาก GMP ทั่วไป เพื่อมุ่งเน้นในเรื่องความเสี่ยง และความปลอดภัยของแต่ละผลิตภัณฑ์อาหารเฉพาะมากยิ่งขึ้น

     หลักการของ GMP ครอบคลุมตั้งแต่สถานที่ตั้งของสถานประกอบการ โครงสร้างอาคารกระบวนการผลิตที่ดีมีความปลอดภัย และมีคุณภาพได้มาตรฐานทุกขั้นตอน นับตั้งแต่เริ่มต้นวางแผนการผลิต ระบบควบคุมตั้งแต่วัตถุดิบ ระหว่างการผลิต ผลิตภัณฑ์สําเร็จรูป การจัดเก็บ การควบคุมคุณภาพ และ การขนส่งจนถึงผู้บริโภค มีระบบบันทึกข้อมูล ตรวจสอบและติดตามผลคุณภาพผลิตภัณฑ์รวมถึงระบบการจัดการที่ดีในเรื่องสุขอนามัย ทั้งนี้เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้ายมีคุณภาพ และความปลอดภัย เป็นที่มั่นใจเมื่อถึงมือผู้บริโภค และ GMP ยังเป็นระบบประกันคุณภาพพื้นฐานก่อนที่จะพัฒนาไปสู่ระบบประกันคุณภาพอื่น ๆ ต่อไป เช่น HACCP (Hazards Analysis and Critical Control Points) และ ISO 9000 อีกด้วย


     HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point) คือ ระบบการจดการคุณภาพด้านความปลอดภัยของสินค้าอาหาร ซึ่งใช้ในการควบคุมกระบวนการผลิต ในทุกกระบวนการผลิตแทนการตรวจสอบผลิตภัณฑขั้นสุดทาย รวมถึงการวางมาตรการในการปองกันและ ตรวจติดตามแก้ไข เพื่อให้อาหารที่ผลิตนั้นมีความปลอดภัยจากเชื้อจุลินทรีย์ สารเคมี และสิ่งแปลกปลอมต่าง ๆ ที่อาจมีอันตรายตอผูบริโภค

     ปจจุบัน HACCP มีความสําคัญมากในอุตสาหกรรมอาหารเพื่อการสงออก เนื่องจากประเทศผูนําเขา รายใหญ อาทิสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป ญี่ปุน แคนาดา เกาหลีใตมีการใชระบบ HACCP หรือระบบผลิตอาหารทื่คล้ายคลึงกัน เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค ซึ่งส่งผลให้ผลิตภัณฑ์อาหาร และผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอาหาร ที่ส่งออกไปตลาดดังกล่าวตองผานการรับรองระบบ HACCP


     คัดย่อมาจาก: http://food.fda.moph.go.th/data/document/2554/GMP4-2_LAW_Information.pdf และ
     http://www.acceptenvironment.com/images/sub_1343369964/GMP%20%20HACCP.pdf